Alopecia Areata ผมร่วงเป็นหย่อม เกิดจากอะไร? รักษาได้ไหม?

ผมร่วงเป็นหย่อม Alopecia Areata คืออะไร?

 

Alopecia Areata หรือ “โรคผมร่วงเป็นหย่อม” เป็นภาวะ ที่ร่างกายเกิดการทำงาน ของภูมิคุ้มกันผิดปกติ จนไปทำลายรากผมของตัวเอง ทำให้เกิดผมร่วงเป็นวง หรือเป็นหย่อม อย่างชัดเจน โดยมักเกิดขึ้น แบบรวดเร็วในช่วงเวลาไม่นาน

หลายคนอาจตื่นตกใจ เมื่อสระผมแล้วพบว่า “มีผมร่วงเป็นวงกลม” หรือเริ่มเห็นหนังศีรษะบางบริเวณชัดขึ้น ทั้งที่ก่อนหน้านี้ยังปกติดี ซึ่ง Alopecia Areata สามารถเกิดได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย รวมถึงเด็กและวัยรุ่น

ลักษณะของผมร่วงเป็นหย่อม

อาการที่พบบ่อย ได้แก่

ผมร่วงเป็นวงกลมหรือวงรี
หนังศีรษะบริเวณนั้นเรียบ ไม่มีแผล
บางรายมีผมเส้นสั้นคล้ายเครื่องหมายอัศเจรีย์ (!)
อาจเกิดบริเวณคิ้ว หนวด หรือขนตามร่างกายได้
ในบางรายอาจลุกลามหลายหย่อม หรือรุนแรงจนผมร่วงทั้งศีรษะ

 

Alopecia Areata เกิดจากอะไร?

สาเหตุหลักเกี่ยวข้องกับ “ภูมิคุ้มกันของร่างกาย” ที่เข้าใจผิดและไปโจมตีรากผม ทำให้เส้นผมหยุดเจริญเติบโตและหลุดร่วง

ปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้อง เช่น

ความเครียด
พันธุกรรม
การพักผ่อนไม่เพียงพอ
โรคภูมิคุ้มกันอื่นร่วมด้วย
การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

แม้หลายคนจะเชื่อว่า เกิดจาก การสระผมหรือใช้แชมพู แต่จริงๆ แล้ว Alopecia Areata ไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่ได้เกิดจากเชื้อราโดยตรง

 

ผมร่วงเป็นหย่อม ต่างจากเชื้อราบนหนังศีรษะอย่างไร?

หลายครั้งคนไข้มักสับสนระหว่าง Alopecia Areata กับเชื้อราบนหนังศีรษะ เพราะต่างก็ทำให้เป็นได้

Alopecia Areata

หนังศีรษะเรียบ
ไม่ค่อยมีขุย
ผมร่วงค่อนข้างชัดเป็นวง

เชื้อราบนหนังศีรษะ

มีขุย แดง หรือคัน
เส้นผมหัก
อาจมีตุ่มหรืออักเสบ

การตรวจโดยแพทย์เฉพาะทางผิวหนังช่วยแยกโรคได้แม่นยำมากขึ้น

Alopecia Areata อาจเกี่ยวข้องกับ โรคอะไรได้บ้าง?

Alopecia Areata เป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับ “ภูมิคุ้มกันผิดปกติ” ดังนั้นในบางรายอาจพบร่วมกับโรคอื่นในกลุ่มภูมิคุ้มกัน (Autoimmune diseases) ได้มากกว่าคนทั่วไป

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่เป็น Alopecia Areata จะต้องมีโรคร่วมเสมอไป แต่การประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางช่วยค้นหาปัจจัยร่วมที่อาจเกี่ยวข้องได้

 

โรคที่อาจพบร่วมกับ Alopecia Areata

1. โรคไทรอยด์

โดยเฉพาะโรคไทรอยด์จากภูมิคุ้มกัน เช่น ไทรอยด์เป็นพิษ ไทรอยด์ทำงานต่ำจากภูมิคุ้มกัน

เมื่อฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติ อาจส่งผลต่อวงจรเส้นผม ทำให้ผมร่วงมากขึ้นได้

 

2. โรคด่างขาว

Vitiligo เป็นอีกโรคที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันเช่นกัน โดยร่างกายไปทำลายเซลล์เม็ดสีผิว

บางรายอาจมีทั้งผมร่วงเและด่างขาวร่วมกัน

 

3. โรคภูมิแพ้ เช่น ภูมิแพ้อากาศ  หอบหืด  ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

มีงานวิจัยพบว่าผู้ที่มีประวัติ Atopy หรือภูมิแพ้ อาจพบ Alopecia Areata ได้มากขึ้นบางส่วน

 

4. โรคแพ้ภูมิตัวเองอื่น ๆ เช่น SLE หรือโรคลูปัส   Rheumatoid arthritis  เบาหวานชนิดที่ 1

แม้จะพบไม่บ่อย แต่มีความเกี่ยวข้องในเชิงภูมิคุ้มกัน

 

ความเครียดเกี่ยวข้องไหม?

แม้ความเครียดจะไม่ใช่ “สาเหตุโดยตรง” ของ Alopecia Areata แต่หลายคนสังเกตว่าอาการเริ่มเกิดหลังพักผ่อนน้อย เครียดหนัก หรือมีเหตุการณ์กระทบจิตใจ ความเครียดอาจเป็น “ตัวกระตุ้น” ให้ภูมิคุ้มกันเสียสมดุลมากขึ้นได้ในบางราย

 

จำเป็นต้องตรวจเลือดไหม?

ในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติม เช่น

* Thyroid function
* CBC
* Ferritin
* Vitamin D
* Autoimmune markers ex ANA

โดยเฉพาะในรายที่

* ผมร่วงหลายหย่อม
* เป็นซ้ำบ่อย
* มีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย
* มีประวัติครอบครัวโรคภูมิคุ้มกัน

Alopecia Areata รักษาได้ไหม?

ข่าวดีคือ หลายรายสามารถกลับมามีผมขึ้นใหม่ได้ โดยแนวทางรักษาจะขึ้นกับความรุนแรงและระยะของโรค

แนวทางที่แพทย์อาจใช้ เช่น

ยาทาภายนอก
ยากระตุ้นรากผม
การฉีดยาเฉพาะจุด
ยาควบคุมภูมิคุ้มกันในบางราย
การดูแลสุขภาพหนังศีรษะร่วมด้วย

บางรายผมสามารถขึ้นกลับเองได้ แต่ก็มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้เช่นกัน

 

ยิ่งรักษาเร็ว โอกาสฟื้นตัวอาจยิ่งดี

หากเริ่มรักษาตั้งแต่ระยะแรก รากผมมักยังไม่ถูกทำลายมาก โอกาสที่เส้นผมจะกลับขึ้นได้มักดีกว่าในรายที่ปล่อยไว้นาน

หากมีอาการต่อไปนี้ ควรพบแพทย์เฉพาะทางผิวหนัง

ผมร่วงเป็นวงชัดเจน
ผมร่วงรวดเร็วผิดปกติ

ร่วงหลายหย่อม
มีประวัติเป็นซ้ำบ่อย

สรุป

Alopecia Areata  เป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ผมร่วงเป็นวงอย่างเฉียบพลัน แม้จะดูน่ากังวล แต่หลายกรณีสามารถรักษาและฟื้นตัวได้ หากได้รับการประเมินอย่างเหมาะสมจากแพทย์เฉพาะทางผิวหนัง

 

ขอบคุณข้อมูลจาก พญ.สุพิชชา กมลรัตนกุล

 

ติดต่อ แพทย์ผิวหนัง

โทรศัพท์ : 088-0410888, 02-2796587, 02-6198407, 086-5684144

Email : clinicproderma@gmail.com

Line Official Account: @proderma

Facebook : Proderma

Instagram (IG) : Proderma

Tiktok : @prodermaclinic